Etiketler

, , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Doğum tarihi: Doğum tarihi bilinmiyor ama 900 yaşında öldüğü biliniyor.
Doğum yeri: Bilinmiyor.
Anne adı: Bilinmiyor. Baba adı: Bilinmiyor.
Mesleği: Jedi Ustası Boyu: 66cm. Ağırlığı: 25 kg.

“SAVAŞLAR YAPMAZ BİRİNİ BÜYÜK.”

“KORKU, KARANLIK TARAFA GİDEN YOLDUR.
KORKU ÖFKEYE, ÖFKE NEFRETE, NEFRETSE ACIYA YOL AÇAR.”

“DENEME! YAP YA DA YAPMA! YOK DENEME DİYE BİR ŞEY!”

“KAYBETMEKTEN KORKTUĞUN HER ŞEYDEN
VAZGEÇMEK İÇİN EĞİT KENDİNİ.”

“Star Wars” evreninin 7, 8 ve 9. bölümlerinin çekileceği kesinleşmişken, bu evrenin bize göre ‘bir numarası’ olan Yoda’nın serüvenine yeniden bir göz atmakta yarar var. Skywalker’ların hükmünün sürdüğü galaksinin ‘denge unsuru’ olan bu 66cm’lik uzaylı, ‘Güç’le kurduğu ilişkiyi ‘aydınlık’la anlamlandırırken, mantığın peşine takılarak ‘zaafiyet’ten arındırılmış bir profil çiziyor. 900 yıllık hayatının epeyce kısa bir bölümüne tanık oluyoruz “Star Wars” serisinde, ama buradan bize yansıttıklarıyla ‘karanlık taraf’a geçmemizin önüne geçiyor ‘Jedi Ustası’ Yoda.

“UZUN zaman önce, çok çok uzak bir galakside…” diye başlayan “Star Wars” serüvenlerinin kilit karakterlerinden biri olmasına karşın, galaksinin hangi köşesinde doğup büyüdüğü konusunda hiçbir bilgimiz olmayan, elinde bastonuyla zar zor yürüyen (!) ‘minik, koca kulaklı, yeşil uzaylı’ Yoda, tartışmasız biçimde “Star Wars” evreninin en bilge karakteri. 900 yaşına kadar sürdürdüğü hayatının bütün evrelerini bilmiyoruz, örneğin gençliğini, ama gördüklerimiz bize yeter. Onun ‘Güç’ün aydınlık tarafını korumak için gösterdiği çabayı görmemekse mümkün değil. Bunu bilgisiyle olduğu kadar sezgileriyle de hayata geçiren Yoda, neredeyse bütün Jedi’ların ustası olmak gibi bir özelliğe de sahip. Luke Skywalker da son öğrencisi olarak ‘kurtarıcı’ rolünü başarıyla yerine getiriyor.
“Boyu değil, işlevi önemli!” gibi ‘berbat’ bir deyişin tam da yerini bulduğu bir karakter Yoda. 66cm’lik boyuna, ‘nurcuk pek de kuzucuk’ görüntüsüne rağmen, yapabildiklerinin neredeyse sınırı yok. Bir ‘Jedi Ustası’ (hatta ustaların ustası) olmasının ve asırlar boyunca biriktirdiklerinin ona sağladıklarıyla, ‘mantığın sesi’nden bir an bile uzaklaşmayarak yapıyor işini. İşini diyoruz, ama onun yaptığına ‘iş’ demek de haksızlık olur. Tam bir ‘denge unsuru’ Yoda, “Star Wars” evreninin ‘Gücün karanlık tarafına geçenler’ tarafından bozulan dengesini sağlayabilecek tek kişi. Ön planda Skywalker’ları görsek de, perde arkasında bütün ‘beyin’ ona emanet edilmiş durumda. Onun ‘zaafiyet’ten arındırılmış doğası, hızlı çöküşleri yavaşlatma ya da tamamen durdurmaya yarıyor. Yoda’yı biraz da “Star Trek”lerin Bay Spock’ına benzetmek mümkün; oradaki ‘mantıklı uzaylı’nın yerini Yoda alıyor “Star Wars” evreninde.
Anakin Skywalker’ın Qui-Gon Jinn tarafından ‘Jedi Konseyi’ne önerilmesi sırasında bir karşı duruşu olduğu doğru. Sonraki dönemlerde onun bu ‘kaygı’sının hiç de yanlış olmadığı anlaşılıyor, ama burada ‘inatçı ihtiyar’ muamelesi görüyor Yoda. Sonradan durumu kabullenen ve Obi-Wan Kenobi’nin Anakin’i eğitmesine onay veren üstat, yine de öngörüsünün ona verdiği ‘huzursuzluk’u içinden atamıyor. Anakin’in Darth Vader’a doğru yöneleceğini hissediyor çünkü, ama ‘umut’tan da elini ayağını çekemiyor.
Sonrasında onu ‘yönlendirici’ ve ‘koruyucu’ olarak görüyoruz daha çok. Padmé Amidala’nın korunması için Obi-Wan Kenobi’yi görevlendiriyor ve tabii ki ‘âşığı’ Anakin de yanıbaşlarında. Asıl önemlisi, oturduğu yerden kalkmaz gibi görünen Yoda’nın ‘gerçek bir Jedi’ olduğunu belgeleyen bir dövüş var ki görmelere seza! Kont Dooku’yla giriştiği bu mücadelede, onun ışın kılıcı konusundaki ustalığına ve çevikliğine de tanık oluyoruz. Bu noktada “Yürü be Yoda, kim tutar seni!” diye bağırdığımız da doğrudur!
Bu özelliğini Palpatine (Darth Sidious) karşısında da efsanevi bir şekilde gösteren Yoda, Anakin’in yavaş yavaş Darth Vader’a dönüşüp ‘Güç’ün karanlık tarafındaki yerini almasına engel olamıyor ne yazık ki. Cumhuriyetin bir ‘korku imparatorluğu’na dönüşmesiyle Dagobah’a gidiyor ve köşesine çekilerek uygun zamanın gelmesini bekliyor. Anakin’le Padmé’nin çocukları konusundaki gerçeğin gizli kalması içinse özel bir çaba harcıyor.
Ve beklediği an geliyor Yoda’nın. Anakin’le Padmé’nin oğulları Luke Skywalker, Darth Vader tarafından öldürülen ustası Obi-Wan Kenobi’nin isteği doğrultusunda Yoda’nın bulunduğu Dagobah’a gidiyor ve ondan kendisini eğitmesini istiyor. İyice yaşlanan Yoda, artık fiziksel özelliklerini sergileyemese de, zihinsel gücünü aynı oranda kullanıyor. Bir miktar ‘sevimli ihtiyar’ moduna bürünen karakter, bir kurtarma harekatı için eğitimini yarıda bırakan Luke’u engellemek için elinden geleni yapıyor. Sonrasında geri dönen Luke’a, artık ona verebileceği bir şey kalmadığını, ‘tamamlanmak’ için Darth Vader’la (babasıyla) yüzleşmesi gerektiğini söylüyor. Ve 900 yıllık upuzun hayatının son cümlelerini de Luke’a sarf ediyor, onun dışında bir Skywalker daha olduğunu dile getiriyor. Bundan sonrasında “Star Wars” evreninde Yoda’yı kanlı canlı göremesek de, her adımında Luke’un yanında olarak ona ‘ruhsal destek’ veriyor, tıpkı Obi-Wan Kenobi’nin yaptığı gibi.
Yoda, heyecan ve atılganlığın başrolde olduğu “Star Wars” evreninde ‘sağduyunun sesi’ kimliğiyle ‘gönüllerin kahramanı’ olmayı başarmış bir karakter. Durmuş oturmuş hali tavrı, es geçilemeyecek öngörüleri, ‘Güç’le kurduğu koparılamaz bağ, karanlık tarafa karşı duruşuyla aydınlığın yenilmez savunucusu olması, kurduğu ‘devrik ötesi’ cümlelerle dilbilime yeni bir anlayış getirmesi, Skywalker’ların bütün kuşaklarının yakınında durup onların galaksiye etkilerine tanıklık etmesi, ‘ciddi’ bir adam olmasına karşın sağlam bir mizah duygusu da taşıması, ‘koruyup kollama’ eyleminin yalnızca fiziksel güçle sağlanamayacağını belgelemesi, mantığın peşinden koşmasına rağmen duygusal tepkiler de verebilmesi ve tabii ki fiziksel özellikleriyle fazlasıyla ‘şirin’ bir uzaylı olması, Yoda’yı bu evrenin tartışmasız ‘bir numarası’ haline getiriyor. Evet, “Star Wars” evreninde Skywalker’ların hükmü sürüyor gibi görünüyor, ama Yoda olmadan onların hiçbir değerinin olmayacağını biliyoruz. O öldüğünde, 900 yıl yaşamış bile olsa, bir yanımızın eksildiğini hissediyoruz…

ÖNCÜLÜ VE ARDILI…
Gene Roddenberry’nin yarattığı ve 1966’dan bu yana hayran kitlesinde herhangi bir azalma olmayan “Star Trek / Uzay Yolu” evreninde Leonard Nimoy’un canlandırdığı, Atılgan uzay gemisinin Vulkanlı üyesi Bay Spock karakteri, özellikle ‘mantık’ ve ‘denge’ çerçevelerinden bakıldığında Yoda’nın öncülü gibi duruyor. Kulaklar da andırmıyor değil!
Yoda’nın ardılı diye bir şey yok, ama biraz zorlarsak, bambaşka bir ‘familya’nın üyesi olan Somerset karakterini ona benzetebiliriz. David Fincher’ın “Se7en / Yedi”sinde Morgan Freeman’ın canlandırdığı Somerset, Brad Pitt’in Mills karakterini dizginleme ve dengeleme işlevi görüyordu, ki ‘aşk ve nefret’ kavramlarının ‘karanlık taraf’la bağlantısı da öne çıkıyordu filmde.

FİLMLERİ…
İMPARATOR (The Empire Strikes Back; 1980)
Yönetmen: Irvin Kershner
Karakterler: Yoda (Frank Oz), Luke Skywalker (Mark Hamill), Han Solo (Harrison Ford), Prenses Leia (Carrie Fisher).
JEDI’NİN DÖNÜŞÜ (Return of the Jedi; 1983)
Yönetmen: Richard Marquand
Karakterler: Yoda (Frank Oz), Luke Skywalker (Mark Hamill), Han Solo (Harrison Ford), Prenses Leia (Carrie Fisher).
STAR WARS BÖLÜM I: GİZLİ TEHLİKE
(Star Wars: Episode I – The Phantom Menace; 1999)

Yönetmen: George Lucas
Karakterler: Yoda (Frank Oz), Qui-Gon Jinn (Liam Neeson), Obi-Wan Kenobi (Ewan McGregor), Padmé Amidala (Natalie Portman).
STAR WARS BÖLÜM II: KLONLAR’IN SALDIRISI
(Star Wars: Episode II – Attack of the Clones; 2002)

Yönetmen: George Lucas
Karakterler: Yoda (Frank Oz), Obi-Wan Kenobi (Ewan McGregor), Padmé Amidala (Natalie Portman), Anakin Skywalker (Hayden Christensen).
STAR WARS BÖLÜM III: SITH’İN İNTİKAMI
(Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith; 2005)

Yönetmen: George Lucas
Karakterler: Yoda (Frank Oz), Obi-Wan Kenobi (Ewan McGregor), Padmé Amidala (Natalie Portman), Anakin Skywalker (Hayden Christensen).
STAR WARS: KLON SAVAŞLARI (Star Wars: The Clone Wars; 2008)
Yönetmen: Dave Filoni
Karakterler: Yoda (Tom Kane), Obi-Wan Kenobi (James Arnold Taylor), Padmé Amidala (Catherine Taber), Anakin Skywalker (Matt Lanter).

Sinema dergisinin
Aralık 2013 tarihli sayısında yayımlanmıştır.

StarWarsEpisodeIIIRevengeOfTheSith
‘Yoda’ (Star Wars Bölüm III: Sith’in İntikamı)