Etiketler

, , , , , , , ,

Not: 8/10
2014 Türkiye-Fransa-Almanya, 196 dk.
Yönetmen: Nuri Bilge Ceylan
Oyuncular: Haluk Bilginer, Melisa Sözen, Demet Akbağ, Ayberk Pekcan, Serhat Kılıç, Nejat İşler, Tamer Levent, Nadir Sarıbacak, Mehmet Ali Nuroğlu

BU FİLMİ SEVDİYSEN BUNU DA GÖR!
Gece Yolculuğu / Night Journey (1987)
Yönetmen: Ömer Kavur

21 Haziran 2013’te Selim Evci’nin ‘Rüzgarlar’ından bu yana, yani tam bir yıl içinde gösterime giren 99 yerli filmden 95’ini izledikten sonra en nihayetinde ve ne mutlu ki 5 üzerinden 4 yıldız verebileceğimiz bir filme rastladık. Bunun gazetenin kapanış haftasına denk gelmesiyse moda deyimle ‘manidar’.
Nuri Bilge Ceylan’ın uzun yürüyüşü sonunda Altın Palmiye’ye ulaşmasını sağlayan filmi ‘Kış Uykusu’, tam anlamıyla ‘ürkütücü’ uzunluğuna rağmen akıp gitmeyi başaran ve yönetmenin Türkiye’nin bugününü ‘kendince’ özetlemesine fırsat tanıyan bir gövde gösterisi. Ceylan dışında herhangi bir yönetmenimizin elinde olmayan ‘istediğini istediği gibi çekebilme’ lüksünü sonuna kadar kullanıyor burada sinemacı. Özellikle ‘mükemmele yakın’ diyaloglarıyla öne çıkan filmde, hikâyeyi de her zamanki ‘matematikçi kafası’yla kurgulayan yönetmen, sinemasının temelini oluşturan ‘yalıtılmış sıkıntı’yı da başkarakteri Aydın’la en çok bu filmde ete kemiğe büründürüyor.
Gücü elinde bulunduran sınıfın ‘en alttakiler’ üzerinde kurduğu tahakkümü psikolojinin dehlizlerine dalarak açımlayan Nuri Bilge Ceylan, ‘Kış Uykusu’ndaki diğer elemanları da bu yaklaşımla ele alıyor. Kadın-erkek ilişkilerinin karanlığından başlayarak, ‘aydın tezleri’nin öznel sayıklamalarına ya da bugünün Müslüman reflekslerine kadar her şeyin temeline psikolojiyi oturtuyor. Ebru Ceylan’la birlikte kaleme aldığı uzun diyaloglarla karakterlerin ciğerine kadar uzanan ve ‘çekirdek’i avuçlarının arasına alan sinemacı, her şeye karşı olmak ve hiçbir şeye karşı olmamak arasındaki çizgide gezinmeyi tercih ederken, hiçbir karakterin aklanmasına da izin vermiyor. Başkarakter Aydın’dan başlayarak hikâyenin bütün bileşenlerine belli bir mesafeden bakıyor ve belki de Türkiye’nin bugün içinde bulunduğu durumun sorumluluğundan kimsenin kurtulamayacağını işaret etmeye çalışıyor.
Bir yönetmen filmi olduğu kadar bir oyuncu filmi de ‘Kış Uykusu’. Özellikle Haluk Bilginer’in ‘hayatının rolü’nde ezici üstünlük sağladığını söyleyebiliriz. Bilginer’le Demet Akbağ’ın upuzun ‘hesaplaşma’ diyaloglarıysa hem hikâyenin hem de oyunculuğun şahikasını oluşturuyor burada. Bu sahneden aldığımız lezzetin temel sorumlusuysa, başta sözünü ettiğimiz yönetmenin ‘istediğini istediği gibi çekebilme’ lüksü. Sözün özü, kısa filmi ‘Koza’dan bu yana ilmek ilmek özenle dokunan Nuri Bilge Ceylan sinemasının karşısında durmak mümkün değil artık. Durmaya da niyetimiz yok zaten!

Radikal gazetesinin
18 Haziran 2014 tarihli sayısında yayımlanmıştır.

KisUykusu
Haluk Bilginer, Melisa Sözen